Bài viết gốc thuộc về Mai Chi
Vấn nạn bản quyền trên nền tảng số không còn xa lại gì với chúng ta, từ năm 2018 thị trường OTT bước vào giai đoạn cạnh tranh gay gắt. Điều này khiến cho việc kiểm soát vi phạm bản quyền càng thêm phức tạp. Theo Mai Chi, vi phạm bản quyền là thách thức lớn nhất đối với thị trường OTT Việt Nam.
OTT (over the top) là thuật ngữ dùng để chỉ các ứng dụng và nội dung như âm thanh, hình ảnh được cung cấp trên Internet.
Đặc điểm tiêu biểu nhất là phục vụ tối ưu nhu cầu giải trí của người dân với phí dịch vụ thấp và nhiều tiện ích đi kèm.
Để cung cấp dịch vụ với mức phí dịch vụ thấp, các công ty truyền hình OTT phải chi khoản tiền lớn cho bản quyền, sản xuất nội dung, công nghệ và cơ sở hạ tầng.
Giới phân tích cho rằng FPT Play, Zing TV và VTVgo, những OTT TV nổi tiếng nhất Việt Nam, họ đang đổ ‘tiền tấn’ vào đầu tư và chịu lỗ hàng tỷ đồng mỗi năm.
Các hãng truyền hình OTT phải cạnh tranh gay gắt với nhau để giành bản quyền các nội dung hot.
Trong khi đó, người dùng Việt Nam chỉ muốn nội dung miễn phí, các nhà cung cấp video vi phạm bản quyền thì tìm mọi cách để lách luật.
Các nhà cung cấp dịch vụ OTT tại Việt Nam chưa thể đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về bản quyền nội dung vì nhiều nguyên nhân.
Một số nhà cung cấp dịch vụ OTT có nền tảng viễn thông tốt nhưng lại không có kinh nghiệm sản xuất nội dung. Các nhà cung cấp dịch vụ khác đến từ sản xuất nội dung, thì thường bị “chết” ứng dụng hoặc không thể phát triển đa nền tảng.
VTV, đơn vị đi đầu trong lĩnh vực sản xuất nội dung, đã phải đa dạng hóa mô hình sản xuất nội dung. Họ tự làm một số chương trình, kêu gọi đầu tư từ nhiều nguồn khác nhau để làm những chương trình khác và mua bản quyền từ các nhà sản xuất nội dung khác.
Phần lớn khách hàng OTT TV không quan tâm chương trình họ xem có bản quyền hay vi phạm bản quyền. Người Việt Nam có thói quen xem truyền hình miễn phí và yêu cầu cao về chất lượng dịch vụ.
Thực tế này cộng với các phương thức thanh toán trực tuyến hạn chế (hiện tại, thanh toán có thể được thực hiện bằng thẻ tín dụng, thẻ game hoặc thẻ viễn thông) khiến các nhà cung cấp dịch vụ OTT gặp nhiều khó khăn hơn.
Chưa có thống kê chính thức về số đơn vị vi phạm bản quyền truyền hình và thiệt hại do vi phạm bản quyền gây ra. Tuy nhiên, đại diện Bộ TT&TT khẳng định, tình trạng vi phạm bản quyền trên mạng đã đến mức ‘báo động’.
Tại triển lãm Telefilm 2018, ông Nguyễn Thanh Lâm, Cục trưởng Cục Phát thanh – Truyền hình và Thông tin Điện tử tại thời điểm đó cho rằng để ngăn chặn vi phạm bản quyền, cần phải hạn chế dòng tiền từ quảng cáo.
Ví dụ, các cơ quan nhà nước cần cảnh báo các nhà quảng cáo không hợp tác với các công ty vi phạm bản quyền.
Đầu năm 2018, Bộ TT&TT đã ra lệnh gỡ bỏ toàn bộ quảng cáo đã đăng trên 50 website, trong đó có nhiều website OTT TV có lượt xem cao như hayhaytv, hdviet, hdtivi.
