Trong bối cảnh công nghệ AI đang chiếm ưu thế ngày càng lớn trong lĩnh vực tìm kiếm trực tuyến, hay sự xâm chiếm của ChatGPT đã khiến ông lớn như Google “đứng ngồi không yên”.
Tuy nhiên, ông Lê Quốc Minh, Chủ tịch Hội nhà báo Việt Nam, TBT báo Nhân Dân cho rằng không chỉ riêng Google mà các cơ quan báo chí cũng chịu sức ép không kém trước diễn biến này.
Bài viết gốc thuộc về: Lê Quốc Minh, Chủ tịch Hội nhà báo Việt Nam, TBT báo Nhân Dân.
Tại hội thảo thường niên All Things Digital vào năm 2011, chủ tịch Google khi đó là Eric Schmidt bị chất vấn rằng chất lượng tìm kiếm của Google giảm sút vì kết quả tìm kiếm bị “ô nhiễm” bởi nhiều nội dung rác và đầy quảng cáo. Sau khi biện hộ nọ kia thì ông hé lộ rằng tập đoàn công nghệ này đang có bước đi chiến lược là chuyển từ việc đưa ra những câu trả lời cho người dùng dựa trên các đường dẫn nội dung (link) sang dựa trên thuật toán để có thể thực sự mang đến câu trả lời chính xác.
Và bây giờ chúng tôi đã có đủ công nghệ trí tuệ nhân tạo và quy mô đủ lớn để máy tính cung cấp câu trả lời chính xác,
Schmidt nói.
Câu chuyện mới dừng ở đó.
Nhưng sau hơn 10 năm, đã xuất hiện kẻ cạnh tranh có khả năng cung cấp cho người dùng những câu trả lời cụ thể thay vì những đường link dẫn đến các website có thể có câu trả lời, phả hơi nóng vào sự thống trị về tìm kiếm của Google.
Ngày 7/2, Microsoft công bố phiên bản mới của công cụ tìm kiếm Bing, được hỗ trợ bởi một phiên bản nâng cấp của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) làm nền tảng cho ChatGPT. Đồng thời, công ty cũng ra mắt các tính năng mới ứng dụng AI của trình duyệt Edge, qua đó hứa hẹn mang lại trải nghiệm mới cho việc duyệt web và tìm kiếm thông tin trực tuyến.
Microsoft cho biết tất cả các tính năng mới của Bing đều được hỗ trợ bởi phiên bản nâng cấp của GPT 3.5, mô hình ngôn ngữ trí tuệ nhân tạo đứng đằng sau ứng dụng chatbot ChatGPT nổi đình đám gần đây của OpenAI. Microsoft gọi đây là “Mô hình Prometheus” và cho biết nó mạnh hơn GPT 3.5 và có khả năng trả lời các truy vấn tìm kiếm tốt hơn với thông tin cập nhật và các câu trả lời có chú thích. Công cụ Bing mới chính là một phần của khoản đầu tư lên tới 10 tỷ USD mà Microsoft đổ vào OpenAI.
Chỉ một ngày trước đó, tập đoàn Alphabet Inc – công ty mẹ của Google ra mắt một dịch vụ chatbot mới có tên Bard trong bối cảnh sản phẩm cốt lõi Google Search được cho là đang đối mặt với nguy cơ nghiêm trọng nhất trong nhiều năm trở lại đây do sự xuất hiện của ChatGPT – “cơn sốt” đã khiến ban lãnh đạo của Google phải bật chế độ “báo động đỏ” đối với lĩnh vực kinh doanh dịch vụ tìm kiếm trực tuyến.
Hiện tại, chỉ một nhóm người dùng được Google lựa chọn để tham gia thử nghiệm các tính năng của Bard trước khi công cụ này chính thức được cung cấp tới công chúng trong một vài tuần tới.
Theo CEO của Google và Alphabet, ông Sundar Pichai, Google sẽ sớm triển khai các công cụ được hỗ trợ bởi AI trên công cụ tìm kiếm cốt lõi của hãng là Google Search. “Thời gian tới, các tính năng được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo sẽ xuất hiện trên Google Search, giúp chắt lọc các thông tin phức tạp thành các định dạng dễ hiểu để người dùng nhanh chóng hiểu được bức tranh toàn cảnh và có thể tìm hiểu thêm từ các trang web,” ông nhấn mạnh.
Nói cho đơn giản là giờ đây, khi người dùng tìm kiếm thì hệ thống sử dụng AI của Google, và của các đối thủ khác, có thể đưa ra câu trả lời hoàn chỉnh thay vì hàng trăm hàng ngàn đường link rồi người dùng phải tự lựa chọn câu trả lời phù hợp trong các đường link đó. Một số chuyên gia đưa ra nhận định rằng ChatGPT đã kích hoạt cuộc “chạy đua vũ trang về trí tuệ nhân tạo” và những bước đi mới nhất của Google và Microsoft là bằng chứng rõ ràng. Vậy điều này có ý nghĩa gì đối với các cơ quan báo chí?
Hiện tại, Google mang lại lượng truy cập lớn cho các trang tin tức, thông thường chiếm khoảng 40-50% tổng lượng truy cập, nhiều hơn bất kỳ nguồn nào khác. Các tòa soạn đã phải dành rất nhiều thời gian lẫn tiền bạc để tạo ra nội dung – chính là những câu trả lời phục vụ người dùng Internet, lại phải được tối ưu hóa với máy tìm kiếm, để rồi được tưởng thưởng bằng lượt truy cập, sau đó kiếm tiền bằng quảng cáo.
Nhưng nếu càng có nhiều câu hỏi được Google trả lời mà người dùng không cần phải nhấp
chuột thì càng ít lượng truy cập cho các trang tin tức. Lượng truy cập ít nghĩa là ít người xem quảng cáo, đồng nghĩa với doanh thu giảm sút.
“Nên nhớ rằng rất nhiều thông tin mà các cỗ máy trí tuệ nhân tạo rà quét để đưa ra câu trả lời cho người dùng chính là đến từ các trang tin tức. Vậy là các cơ quan báo chí sẽ vẫn hì hụi sản xuất nội dung chứa đựng những câu trả lời nhưng “phần thưởng” duy nhất từ Google Search là lượng truy cập – kèm theo là tiền – sẽ ngày càng eo hẹp”.
Vậy là lại thêm sức ép với những cơ quan báo chí dựa vào mô hình kinh doanh quảng cáo digital. Một diễn biến không vui vẻ gì…
